کودک شما چگونه تغییر می کند؟

كودك شما در حال بزرگ شدن است! وزنش بيشتر از 2250 گرم شده و طول بدن او هم كمي بيشتر از 45.7 سانتي متر است. هرچند رحم شما جاي گرم و نرمي است، اما چون فضاي داخل رحم كمي كوچك است كودكتان نمي تواند در آن شيرجه بزند يا غلت بخورد! البته او همچنان به لگد زدن ادامه خواهد داد. اكنون كليه هاي او كاملا رشد كرده اند و كبد او نيز مي تواند مقداري از ضايعات بدن را فرآوري و دفع كند. رشد فيزيكي كودك شما تقريبا به پايان رسيده است و او در چند هفته آينده فقط وزن اضافه خواهد كرد.

شما چگونه تغییر می کنید؟

رحم شما تا 15 برابر حالت عادي بزرگ شده بطوريكه بالاي رحم شما تقريبا زير دنده هاي سينه قرار گرفته است و شايد احساس كنيد كه ديگر جايي براي رشد آن باقي نمانده است. اگر مي توانستيد به درون رحم خود نگاهي بيندازيد متوجه مي شديد كه حجم مايع آمنيوتيك درون رحم خيلي كم شده و جاي آن را يك كودك كوچولو گرفته است. رحم شما جاي بقيه اندامهاي داخلي تان را هم تنگ كرده و شما ممكن است به همين خاطر بيشتر به دستشويي برويد و يا دچار برخي عوارض ناشي از سوء هاضمه (مثل سوزش معده) شويد. اگر اين مشكلات را نداريد از معدود خانمهاي خوش شانس هستيد!
ممكن است پزشك يا ماما از شما بخواهد كه از اين به بعد تا زمان زايمان هر هفته شما را معاينه كند. همچنين ممكن است از شما بخواهد كه حركات جنين داخل رحم را به دقت تحت نظر قرار دهيد تا از ميزان فعاليت كودك در درون رحم مطمئن شود.
الآن زمان مناسبي است تا براي زايمان و تولد كودك خود برنامه ريزي كنيد. همه موارد مهم را در يك ليست وارد كنيد: چه كسي در زمان زايمان در كنار شما خواهد بود؟ از چه روشي براي كاهش درد استفاده خواهيد كرد؟ و مي خواهيد چه مدت در بيمارستان بمانيد؟ اين كار مي تواند يك نقطه شروع مناسب باشد تا با تيم پزشكي خود در اين موارد صحبت كنيد. زمان دقيق زايمان را نمي توان پيش بيني كرد و شما هم احتمالا نمي توانيد برنامه مورد نظرتان را جزء به جزء اجرا كنيد، اما پيش بيني هاي زودهنگام و جمع آوري تمام گزينه هاي ممكن براي اتفاقات احتمالي مي تواند از نگرانيهاي اين مرحله از حاملگي بكاهد.

فعالیت های این هفته

به آرايشگاه برويد: از آرايشگر خود بخواهيد كه موهاي شما را به يك شكل ساده و مرتب كوتاه كند به نحوي كه لازم نباشد وقت زيادي براي نظافت و آراستن آنها صرف كنيد. از اين به بعد ممكن است شما وقت كافي براي سشوار كشيدن و حالت دادن به موهايتان نداشته باشيد. همچنين بهتر است موها را به گونه اي كوتاه كنيد كه تا چند وقت ديگر به اصلاح مجدد احتياج نداشته باشد. اگر موهايتان را رنگ هم مي كنيد باز هم به همين نكات توجه كنيد. ممكن است تا مدتي نتوانيد براي تجديد رنگ موهايتان به آرايشگاه برويد

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

وزن كودك شما به 2155 گرم رسیده است و اندازه بدن او هم حدود 45.5 سانتی متر شده است. لایه های چربی كه برای تنظیم دمای بدن او بعد از تولد مورد نیاز است در حال كامل شدن هستند كه در نتیجه بدن كودك شما حالت گردتری به خود گرفته است. سیستم عصبی مركزی او در حال تكمیل شدن است و اكنون ریه های او كاملا رشد كرده اند. اگر از احتمال بروز زایمان زودرس نگران هستید باید بدانید كه تقریبا 99% از كودكانی كه به این مرحله از رشد می رسند در خارج از رحم نیز قادر به ادامه حیات خواهند بود و بسیاری از آنها به عوارض درازمدت ناشی از زایمان زودرس مبتلا نخواهند شد.

شما چگونه تغییر می کنید؟

شما ممكن است اخیرا كمی احساس خستگی كنید كه كاملا قابل درك است. از فعالیت خود بكاهید و برای روز زایمان انرژی ذخیره كنید. اگر باید مدت زمان زیادی را روی پاهای خود بایستید از كمربند حاملگی استفاده كنید زیرا از شكم شما محافظت كرده و بخشی از وزن شما را در بقیه بدن پخش می كند. اگر هم به مدت طولانی نشسته یا خوابیده اید، به سرعت از جای خود بلند نشوید زیرا ممكن است خون در پاهای شما جمع شده باشد كه در نتیجه فشار خون شما (برای چند لحظه) افت می كند كه در نتیجه ممكن است در هنگام بلند شدن احساس سرگیجه داشته باشید.
اكثر ماماها به خانمهای حامله پیشنهاد می كنند كه از ماساژ پرینه (ماساژ ناحیه بین واژن و مقعد) استفاده كنند تا از پارگی آن در هنگام زایمان پیشگیری شود. اكنون زمان مناسبی برای انجام این كار است هرچند ممكن است این ماساژ برای برخی خانمها چندان راحت نباشد و همچنین انجام این ماساژ لزوما مانع پاره شدن پرینه نمی شود. به هر حال در این مورد از پزشك خود بپرسید و روش انجام آنرا فرا بگیرید.
شما ممكن است برآمدگی ها یا تاولهایی را بر روی شكم خود مشاهده كنید كه همراه با احساس خارش باشد. بروز این تاولها ممكن است تا كفل یا كشاله ران هم امتداد پیدا كند. این عارضه معمولا بی خطر بوده و بثورات و كهیرهای خارش دار دوران بارداری نامیده می شود. اما به هر حال در صورت مشاهده این موارد از پزشك خود بخواهید شما را معاینه كند تا از سلامت شما مطمئن شود. در ضمن اگر در تمام بدن خود احساس خارش دارید حتی اگر این خارش شدید نیست به پزشكتان اطلاع دهید.

فعالیت های این هفته

زایمان ممكن است زودتر از وقت مقرر رخ دهد پس برای آن برنامه ریزی كنید: شما ممكن است به زودی زایمان را تجربه كنید یا مدت زمان بستری بودن شما در بیمارستان بیشتر از آن چیزی باشد كه اكنون پیش بینی می كنید. كلید خانه خود را به حداقل یكی از بستگان یا دوستان خود بدهید تا در صورتی كه چیزی از منزل نیاز داشتید و خودتان قادر نبودید به خانه بیایید آن را برای شما بیاورند. دوستان یا بستگان شما باید در موقع ضرورت كارهای زیر را انجام دهند؛ پس كارها را تقسیم كرده و به آنها اطلاع بدهید:
- نگهداری از بقیه فرزندان شما در دوران زایمان و بستری بودن در بیمارستان؛
- بردن كودكان به مدرسه و فعالیتهای فوق برنامه و برگرداندن آنها؛
- آب دادن به گلها و گیاهان، مراقبت از حیوان خانگی و گرفتن پیامها و نامه ها؛
- تعیین كسی كه كارهای شما را در محل كار انجام دهد یا هر وظیفه دیگری را كه بر عهده دارید متقبل شود؛
نام و شماره تماس این افراد را در كیف دستی خود قرار داده یا وارد گوشی تلفن همراه خود كنید تا بتوانید در هنگام نزدیك شدن زایمان به سرعت به آنها خبر بدهید

بند ناف 50 سانتی متر طول و 1 تا 2 سانتی متر هم پهنا دارد.طول جنین 42،5 سانتی متر و وزن آن 2500 گرم است.

جنین:
در این هفته جنین سی و سه هفته است. اگر امکان داشت که دست جنین را بگیریم، جنین می توانست دست ما را فشار دهد. ناخنهای پا آنقدر بلند شده اند که از انگشتان بیرون آمده اند. بند ناف نیم متر طول دارد و 1 تا 2 سانتی متر هم پهنای آن است. فشار داخل بند ناف و لغزندگی آن مانع از گره خوردن آن می شود. اما اگر هم این اتفاق بیفتد به طور معمول خودش باز می شود. جنین از بند ناف به عنوان اسباب بازی استفاده می کند و آن را می جود، اما نمی تواند آنقدر محکم بجود که به بند ناف آسیبی برسد. در هفته های آخر حاملگی جنین بیشترین وزن را می گیرد و گاهی بیشتر از 200 گرم در هفته چاق می شود.

 مادر:
همه ی حسهای جنین خوب رشد و تکامل پیدا کرده به خصوص حس شنوایی که جنین به وسیله ی آن به صداهای دنیای جدیدی که به آن وارد خواهد شد را می شنود. سلامت جنین بسیار مهم است. اگر مادر یا که پدر برای جنین شعر بخوانند جنین به طور حتم این صدا را بعد از تولد می شناسد. خودت بهتر می دانی که چه شعری برای فرزندت بهتر است تا احساس آرامش کند. باید به فکر خود و جنین باشی. مادر باید در این هفته های آخر استراحت کند و نیروی بیشتری ذخیره کند و از کارهایی که مادر را خسته می کند بپرهیزد. تا می توانی از اطرافیان و اقوام کمک بگیر. با همسرت حرف بزن و به او بگو که به چه چیزی نیاز داری تا بتوانی بیشتر استراحت کنی. طول رحم در این هفته 32 سانتی متر است.

کودک شما چگونه تغییر می کند؟
در این هفته وزن كودك شما كمی بیشتر از 1810 گرم و طول بدن او (از سر تا پاشنه پا) حدود 43.7 سانتی متر می شود. چروكها و همچنین رنگ سرخ پوست او كمتر شده و در حالی كه اكثر استخوانهای او در حال سخت شدن هستند جمجمه او هنوز نرم بوده و استخوانهای جمجمه كاملا به یكدیگر نچسبیده اند. این امر به او كمك می كند تا راحت تر از مجرای زایمان عبور كرده و به دنیا بیاید.

شما چگونه تغییر می کنید؟
 شما ممكن است درد و یا حتی كرختی در انگشتها، مچ و دستهای خود حس كنید. بافتهای مچ دست شما همانند بقیه بافتهای بدنتان ممكن است متورم شوند. در این صورت فشار در كانال مچ (كه یك مجرای استخوانی در مچ دست شماست) افزایش می یابد. عصبهایی كه از این مجرا عبور می كنند تحت فشار قرار می گیرند كه در نتیجه عوارضی همچون بی حسی، خارش، تیر كشیدن، احساس سوزش، تیر كشیدن و یا درد مبهم بروز می كنند. استفاده از مچ ‌بند را امتحان كنید یا در هنگام خواب یك بالش زیر دستهای خود قرار داده و آنها را بالاتر از سطح بدن نگاه دارید. اگر باید در محل كار به طور دائم از دستهای خود استفاده كنید، مثلا تایپیست هستید یا در خط مونتاژ یك كارخانه كار می كنید، هنگام استراحت دستهای خود را در حالت كشیده قرار دهید.

اگر به هنگام خواب در شب مشكل دارید یك بالش بین پاها و زیر پشت خود قرار دهید. اگر این كار به شما كمك نكرد چند بالش زیر سر خود قرار داده و سعی كنید در حالت نیمه نشسته بخوابید و حتی می توانید در حالتی كه كاملا روی تخت نشسته و به بالشها تكیه داده اید بخوابید. اگر دفعات رفتن به توالت خواب شما را به هم ریخته است، از عصر به بعد مایعات كمتری مصرف كنید.
برای اكثر خانمها روابط جنسی در دوران حاملگی تا قبل از پاره شدن كیسه آب و فرا رسیدن زمان زایمان مشكلی ایجاد نمی كند. با این حال توصیه می شود كه در هفته های آخر آمیزش با استفاده از كاندوم باشد یا اصلا انجام نشود.

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

احتمالا اكنون وزن كودك شما حدود 1800 گرم و طول او هم حدود 43.2 سانتی متر است و بیشتر فضای رحم شما را به خودش اختصاص داده است. ناخنهای انگشتان پاهای او درآمده اند و ناخنهای انگشتان دستهای او هم رشد كرده اند. برخی از كودكان در این مرحله موی واقعی هم درآورده اند در حالی كه برخی دیگر تنها موهای نرمی شبیه به كرك هلو دارند.

شما چگونه تغییر می کنید؟

در حال حاضر حجم خون شما (پلاسمای خون و گلبولهای قرمز آن) حدود 40 تا 50 درصد بیشتر از زمانی شده است كه حامله نبودید. این تغییر برای آن است كه نیازهای شما و كودكتان تامین شود. همچنین این خون اضافی خونریزی هنگام زایمان را هم جبران خواهد كرد. وزن شما به میزان نیم كیلوگرم در هفته در حال افزایش است كه نیمی از این افزایش وزن متعلق به كودك شما می باشد. با نزدیك شدن رحم به دیافراگم و فشار آوردن به آن و افزایش فشار بر روی شكم ممكن است بیشتر از قبل دچار سوزش معده شوید یا گاهی اوقات احساس تنگی نفس كنید. برای رفع مشكل تنگی نفس غذای خود را در حجم كمتر و دفعات بیشتر (به جای سه بار در روز) میل كنید و هنگام خوابیدن پای خود را بالاتر از بدن قرار دهید. خوردن حجم كمتری از غذا به رفع سوزش معده نیز كمك می كند.
با رشد كودك شما بواسطه افزایش وزن در ناحیه شكم ، وضعیت ظاهری بدن و همچنین مركز ثقل شما تغییر می كند. بعلاوه ماهیچه های شكمی شما كشیده تر شده، هورمونها موجب سست تر شدن رباطهای ماهیچه ها می شوند و حتی ممكن است رحم در حال رشد، بر تعدادی از عصبهای شما نیز فشار وارد كند. این موارد ممكن است باعث بروز كمردرد و یا احساس درد در كفل و یا كشاله ران شما شوند. در صورتی كه در پاهای خود احساس كرختی (بی حسی) و یا خارش می كنید به پزشك یا مامای خود اطلاع دهید.

فعالیت های این هفته

لیست اسامی كسانی را كه می خواهند پس از زایمان به شما كمك كنند آماده كنید: ممكن است دوستان و اقوام شما بخواهند پس از تولد نوزاد در امور مختلف از جمله كارهای خانه به شما كمك كنند. اما سر بعضی از خانمها آنقدر پس از زایمان شلوغ می شود كه حتی نمی توانند برای انجام كارهای خانه به دیگران امر و نهی كنند! این نكته مهمی است كه باید به آن توجه كنید؛ روزها و هفته های آول پس از ورود نوزاد واقعا غافلگیر خواهید شد و افرادی هستند كه واقعا دوست دارند به شما كمك كنند مشروط بر اینكه بدانند چه كاری را و در چه زمانی باید چگونه انجام دهند. پس از هم اكنون آماده شوید؛ فهرست زیر می تواند به شما كمك كند تا بتوانید كارهای مختلف را افراد مناسب واگذار كنید:
- اگر كسی به شما گفت كه مایل است در هفته های اول پس از زایمان به شما كمك كند نام و شماره تماس او را یادداشت كنید.
- اطمینان حاصل كنید كه امكانات و مواد شوینده به اندازه كافی در دسترس است.
- یك برنامه مراقبت یا یك گردش برای بقیه فرزندان خود تدارك ببینید.
- از یكی از همسایگان یا دوستان خود بخواهید كه برای آب دادن به گلدانها یا مراقبت از حیوان خانگی به شما كمك كند.
- یك لیست كامل از خواروبارهای مورد نیاز روزانه یا چند روزه را تهیه كنید كه بتوانید آن را برای خرید به یكی از دوستانتان بدهید.
- نحوه استفاده از دستگاههای مختلف (مثلا ماشین لباسشویی یا ظرفشویی) را بنویسید.
- از یكی از همسایگان بخواهید كه زباله های شما را در وقت مقرر بیرون ببرد

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

اندازه كودك شما كمي بيشتر از 39.3 سانتي متر شده است و وزن او حدود 1350 گرم مي باشد. مايع آمنيوتيك اطراف او اكنون حدود 700 گرم است اما با گذشت زمان كودك شما رشد كرده و حجم بيشتري از رحم را به خود اختصاص خواهد داد و در نتيجه حجم مايع آمنيوتيك اطراف او كاهش خواهد يافت. چشمان او باز و بسته مي شوند، او قادر است بين تاريكي و روشنايي تمايز قائل شود و حتي مي تواند حركت يك منبع نور را به سمت عقب و جلو دنبال كند. هنگامي كه كودك شما متولد شود چشمانش را در بيشتر طول روز بسته نگه مي دارد. هنگامي كه چشمانش را باز مي كند مي تواند به تغييرات نور واكنش نشان دهد. اما ميزان دقت بينايي او تنها 20/1 (يك بيستم) است، يعني فقط اشيائي را دقيقا تشخيص مي دهد كه تنها چند سانتي متر با صورت او فاصله داشته باشند. بينايي طبيعي در بزرگسالان (براي افراد سالم) برابر با 20/20 (بيست بيستم) است.

شما چگونه تغییر می کنید؟

شما ممكن است اين روزها كمي خسته باشيد، خصوصا اگر به مشكلات خواب يا بدخوابي هم دچار شويد. همچنين ممكن است نتوانيد درست راه برويد يا اشياء را درست حمل كنيد. اين حالت هم كاملا قابل درك است. شما بواسطه هورمونهاي دوران حاملگي هم سنگين تر شده ايد هم تعادل خود را از دست داده ايد و هم مفاصل شما سست و شل شده اند. اين امر مي تواند موجب اين شود كه شماره كفش شما نيز افزايش يابد؛ و البته ممكن است كه اين تغيير دائمي باشد.
تغييرات سريع خلق و خوي خود را در اوائل حاملگي به ياد مي آوريد؟ عارضه هايي كه هم اكنون براي شما رخ مي دهند باضافه تغييرات هورموني ممكن است موجب شود كه حالتهاي ماههاي اول دوباره به سراغ شما بيايند. ممكن است شما نگران اين مطلب باشيد كه آيا كودك شما چه شكلي خواهد بود يا اينكه آيا شما والدين خوبي خواهيد بود يا خير. اين نگرانيها طبيعي هستند. اما اگر نمي توانيد بر اين حالتها غلبه كنيد و از نگراني دربياييد، يا بيش از حد مضطرب و زودرنج شده ايد، با پزشك يا ماماي خود صحبت كنيد. شما ممكن است از جمله 10% خانمهاي حامله اي باشيد كه افسردگي را از افسردگي خفيف تا متوسط در دوران حاملگي شان تجربه مي كنند.

فعالیت های این هفته

اسباب و وسايل كودك خود را آماده كنيد: اين كار مي تواند يك گزينه مناسب براي همسر شما يا يكي از دوستانتان كه مي خواهد به شما كمك كند باشد. آماده كردن تخت گهواره دستي و كالسكه دستي مي تواند براي شروع خوب باشد، زيرا سرهم كردن قسمتهاي مختلف آنها كار نسبتا دشواري است. وسايلي از قبيل تاب نوزاد يا ني ني لاي لاي، آويز بالاي تخت كودك، بي سيم مخصوص و نمايشگر كودك (كه بوسيله آن مي توانيد محل قرار گرفتن كودك خود را مشاهده كنيد يا با شنيدن صداي او از وضعيت او اطمينان حاصل كنيد) ممكن است به باطري نياز داشته باشند پس اطمينان حاصل كنيد كه به اندازه كافي باطري تهيه كرده ايد. استفاده از باطري قابل شارژ و شارژر مي تواند گزينه مناسبي باشد. اگر به دليل بيماري يا شرايط خاصي نبايد به كودك شير دهيد، اكنون زمان مناسبي است تا سرويس شيردهي نوزاد (شيردوش، شيشه شير و پستانكها) را استريل و ضدعفوني كنيد.

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

اكنون وزن كودك شما حدود 1100 گرم و اندازه او كمي بيشتر از 38 سانتي متر است. ماهيچه ها و ريه او به رشد خود ادامه مي دهند و سر او بزرگتر مي شود تا با مغز در حال رشد او (كه در حال ساختن ميلياردها سلول عصبي است) هماهنگ شود. با اين سرعت بالاي رشد نبايد تعجب كرد كه نيازهاي غذايي كودك شما در اين سه ماهه به حداكثر مقدار خود مي رسند. براي اينكه نيازهاي غذايي خود و كودكتان را به خوبي تامين كنيد، به مقادير زيادي پروتئين، ويتامين C، اسيد فوليك، آهن و كلسيم نياز داريد. اسكلت كودك شما در حال محكم شدن است و به همين دليل بدن او هر روز حدود به 200 ميلي گرم كلسيم نياز دارد.

شما چگونه تغییر می کنید؟

اكنون شما بايد بتوانيد حركات كودك خود را به خوبي حس كنيد. به ضرباتي كه كودكتان با آرنج يا پايش مي زند توجه كنيد و اگر احساس كرديد كه فعاليت كودكتان كم شده است به پزشك خود خبر دهيد. او ممكن است از شما بخواهد تا تعداد حركات جنين يا ضرباتي را كه به بدن شما وارد مي كند بشماريد، تا مطمئن شود كه مشكلي وجود ندارد.
ممكن است به برخي از عارضه هاي قديمي، مثل سوزش معده و يبوست دوباره دچار شويد. هورمون پروژسترون كه در دوران حاملگي ترشح مي شود عضلات بدن شما را سست و آزاد مي كند كه شامل عضلات معده و روده نيز مي شود. شل شدن عضلات به اضافه ازدحامي كه در شكم شماست سرعت هضم غذا را كاهش مي دهد، بخصوص بعد از صرف يك وعده غذاي سنگين ممكن است در معده و روده شما گاز يا نفخ توليد كند. بواسير نيز مشكل ديگري است كه مي توانيد آن را ناشي از رشد رحم (و همچنين يبوست) بدانيد. بواسير كه به رگهاي خوني متورم در ناحيه مقعدي گفته مي شود در دوران حاملگي بسيار شايع است و معمولا پس از زايمان به سرعت از بين مي رود. اگر اين عارضه همراه با خارش يا درد باشد، مي توانيد در يك لگن يا وان كوچك از آب گرم (كه كفلها و مقعد را بپوشاند) بنشينيد و يا از كيسه آب گرم يا كمپرس سرد در محل عارضه استفاده كنيد. همچنين از نشستن يا ايستادن به مدت طولاني اجتناب كنيد. از مصرف هرگونه مواد دارويي بدون تجويز پزشك خودداري كنيد و هرگونه خونريزي مقعدي را سريعا به او اطلاع دهيد. براي جلوگيري از بروز يبوست از غذاهاي فيبردار استفاده كنيد، مقادير زياد آب بنوشيد و يك تمرين ورزشي منظم داشته باشيد.
تعداد كمي از خانمهاي حامله ممكن است به عارضه "افت فشار خون خوابيده" مبتلا شوند. اين حالت ناشي ازكاهش فشارخون است وهنگامي كه اين خانمها به پشت دراز مي كشند ضربان قلب و فشار خون آنها تغيير مي كند؛ ممكن است به سرگيجه دچار شوند و با تغيير وضعيت سرگيجه آنها از بين مي رود. همچنين ممكن است هنگامي كه به سرعت تغيير وضعيت مي دهيد دچار سرگيجه شويد. براي اجتناب از اين عارضه هنگامي كه مي خواهيد از حالت درازكش به حالت نشسته و سپس به حالت ايستاده تغيير وضعيت دهيد اين كار را به آرامي انجام دهيد.

فعالیت های این هفته

چند كار بسيار مهم را انجام دهيد: در هفته هاي اول پس از زايمان خريد كردن براي شما غير ممكن خواهد بود. موارد زير از جمله چيزهايي هستند كه در آن زمان به شدت به آنها نياز خواهيد داشت. پس همين حالا آنها را تهيه كنيد:
- پوشك بچه: يك نوزاد به طور متوسط به 12 پوشك در روز نياز دارد.
- لوازم بهداشتي بچه از قبيل ناخنگير بچه، تبگير (ترجيحا از نوعي كه هم استفاده از آن راحت باشد و هم قابل اعتماد) سرنگ حبابي و يك پستانك.
- شوينده هاي لباس مخصوص كودكان
- نوار بهداشتي براي خودتان (شما تا چند هفته پس از تولد خونريزي خواهيد داشت.)
- دستمال كاغذي، دستمال حوله اي و ظرف يكبار مصرف براي اينكه بتوانيد بعد از صرف غذا به سرعت همه جا را تميز كنيد.

هفته 26 بارداری:

از این هفته در ریه کودک شاخه هایی به نام برونش شروع به تکامل می کنند ولی ریه های کودک جز در زمان تولد بطور کامل عمل نخواهند کرد. وضعیت سر کودک به نسبت بدنش در این هفته در موقعیت بهتری است . چربی زیر پوستی از این هفته شروع به ذخیره شدن می کند. وزن کودک در این هفته 850 گرم و طول قد او 25 سانتیمتر می باشد.

در این هفته می توانید لیستی از وسایل مورد نیاز کودک دلبندتان تهیه نموده و نسبت به خرید آن اقدام نمایید لحظات دلچسبی است که شما را پراز نشاط و سرزندگی می نماید.

هفته 27 بارداری :

در این هفته رنگ چشمهای کودک تقریبا" همیشه آبی یا آبی تیره است . تکامل رنگ چشمهای کودک در ظرف چند ماه بعد از تولد او کامل می شود . گاهی رنگ چشمهای کودک چند ساعت بعد از تولد تغییر می نماید. وزن کودک در این هفته حدود 1000 گرم و اندازه او 27 سانتیمتر است.

در این هفته انقباضات بدون درد بارداری را که معروف به انقباضات براکستون هیکس است بیشتر در هنگام قدم زدن حس خواهید نمود . درصورت لزوم بهتر است از این هفته از شکم بندهای سبک جهت حمایت عضلات کمر وشکم استفاده کنید. در این هفته میزان کلسترول خون مادر برای ساخت هورمونهای زمان بارداری که به وسیله جفت تولید می شود ، بالا می رود ولی این وضعیت خطرناک نیست . یکی از این هورمونها پروژسترون است که برای تکامل سینه های مادر و شل سازی رحم لازم است.همچنین در این هفته متوجه اضافه وزن روز به روز خود خواهید شد و ممکن است بیشتر از گذشته احساس خستگی نمایید.

هفته 28 بارداری:

 در طول این هفته ریه های کودک به بلوغ کافی می رسد اما درصورتیکه کودک در این هفته متولد گردد ممکن است در تنفس وگرم نگه داشتن او نیاز به مراقبت های ویژه باشد. بطوریکه اگر این مراقبت ها با کیفیت خوب به کودک داده شوند او شانس ادامه زندگی را خواهد داشت.اندام کودک در این هفته به اندازه کافی بزرگ بوده بطوریکه می توان از طریق لمس و معاینه شکم مادر، وضعیت قرارگیری اورا در رحم تعیین کرد. از جمله وضعیت هایی که تشخیص آنها برای تعیین نوع زایمان ضروری است در صورتیکه سر کودک به طرف پایین باشد مادر می تواند روی زایمان طبیعی حساب کند ولی در غیراینصورت عمل جراحی سزارین برای او درنظرگرفته می شود.

وزن کودک در این هفته حدود 1100 گرم واندازه او 28 سانتیمتر است.  

این هفته اولین هفته از سه ماهه سوم بارداری است . ممکن است به دنبال نزدیکتر شدن به اواخر این دوران مشکلاتی همچون سوء هاضمه و درد عضلانی داشته باشید. باید بدانید که کلیه این مشکلات بعد از تولد کودک از بین خواهد رفت  و شما می توانید به توصیه های بهداشتی که در بخش های قبلی خدمتتان ارائه شده است توجه نمایید.

درطول سه ماهه سوم بارداری جهت کسب انرژی کافی برای زمان زایمان سعی کنید تا استراحت و خواب کافی داشته باشید. همچنین جهت بالا نگه داشتن ذاخایرکلسیم بدنتان ، درحد کافی از شیر ، پنیر، ماست و سایر فرآورده های لبنی استفاده نمایید. اگر ارهاش خون شما منفی باشد در این هفته باید از نظر وجود ساخت آنتی بادی در خونتان آزمایش شوید

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

اندازه كودك شما از سر تا پاشنه پا حدود 34.3 سانتي متر شده است. وزن او (كه حدود 680 گرم است) خيلي زياد به نظر نمي رسد اما او به زودي كمي بافت چربي مي آورد و قيافه باريك و نحيف او تغيير خواهد كرد، پوست نسبتا چروكيده او صاف مي شود و شباهت او به يك نوزاد كامل بيشتر و بيشتر خواهد شد. احتمالا اكنون مي توان موهاي او را ديد كه هم رنگ و هم حالت گرفته اند، هر چند كه رنگ و حالت موهاي او ممكن است بعد از تولد تغيير كنند.

شما چگونه تغییر می کنید؟

نه تنها كودك شما موهاي بيشتري درآورده است كه ممكن است موهاي سر خود شما هم پرتر و درخشنده تر به نظر بيايند. در واقع موهاي شما زياد نشده اند بلكه همان موهاي معمولي شما هستند كه بيشتر از معمول بلند شده اند. همچنين ممكن است موهاي بدن شما نيز تيره تر يا كلفت تر به نظر بيايند. اين موها نيز ظرف چند هفته پس از تولد نوزادتان به حالت عادي بازخواهند گشت؛ گاهي هم براي از بين بردن آنها ممكن است دچار زحمت شويد. شما ممكن است ديگر قادر نباشيد كه به زيبايي و متانت گذشته راه برويد. ادامه دادن به ورزش براي شما خوب است اما هر وقت احساس كرديد كه خيلي خسته شده ايد ورزش نكنيد. همچنين اگر احساس درد، كوفتگي بدن، سرگيجه يا غش كرديد، يا زماني كه نفس كم آورديد بلافاصله ورزش را متوقف كنيد. براي مدت طولاني به پشت دراز نكشيد و از انجام حركتهاي ورزشي كه ممكن است تعادل شما را به هم بزند خودداري كنيد. مقادير زيادي آب بنوشيد، قبل از ورزش گرم كردن و بعد از آن خنك كردن را فراموش نكنيد.
با انجام آزمايش غربالگري گلوكز در فاصله هفته هاي بيست و چهارم تا بيست و هشتم، ممكن است بطور همزمان براي شما آزمايش كم خوني هم تجويز شود. هرچند حجم خون شما در طول حاملگي به شدت افزايش مي يابد اما ممكن است تعداد گلبولهاي قرمز خون شما به اندازه كافي افزايش نيافته باشد. گاهي اوقات اين عارضه را «كم خوني فيزيولوژيك» مي نامند كه در سه ماهه دوم و سوم حاملگي معمول است. در صورتي كه آزمايش خون شما حاكي از كم خوني واقعي باشد بايد از آهن و مكملهاي غذايي استفاده كنيد.
اگر تا حالا به اسم نوزاد خود فكر نكرده ايد بايد در اين كار جدي شويد. انتخاب يك نام مناسب وظيفه اي بسيار مهم است اما بايد براي شما حالت تفريحي هم داشته باشد. به تاريخچه فاميل خود (مثلا اسم پدر پدربزرگتان) يا مكانهايي كه برايتان جالب هستند يا شخصيتهاي محبوب ادبي و داستاني تان و يا شخصيتهاي فيلمهاي مورد علاقه تان فكر كنيد. حتي مي توانيد از كتابهايي كه اسامي مختلف كودكان را جمع آوري كرده اند استفاده كنيد.

فعالیت های این هفته

در اين هفته وقتتان را به همسرتان اختصاص دهيد: مي توانيد همسرتان بطور رمانتيكي غافلگير كنيد. همه خصوصياتي را كه از او دوست داريد بنويسيد به او بگوييد كه چرا فكر مي كنيد او يك پدر فوق العاده خواهد بود، يا حداقل دستهاي همديگر را بگيريد و به يك گردش كوتاه يا پياده روي برويد. براي ارتباط جسمي و روحي با يكديگر وقت بگذاريد، آنچه را در يكديگر دوست داريد و آنچه كه شما را به هم پيوند مي دهد جشن بگيريد، عشق بورزيد و قدر يكديگر را بدانيد. هر هفته حداقل نيم ساعت وقت بگذاريد و به همسرتان بفهمانيد كه چقدر براي شما و زندگي تان مهم است. (البته اگر واقعا اينطور هست!)

کودک شما به سرعت در حال رشد است و وزن او حدود 110 گرم نسبت به هفته قبل (که تنها کمی بیشتر از 450 گرم وزن داشت) زیادتر شده است. از آنجا که طول بدن او به حدود 30 سانتی متر رسیده، در داخل رحم شما به صورت خمیده قرار گرفته است اما اندازه اندامهای بدن او تقریبا متناسب هستند. شاید به نظر کمی لاغر بیاید ولی به زودی بافت چربی در بدن او تجمع می یابد. پوست کودک شما نازک، نیمه شفاف و چروک خورده است؛ مغز او به سرعت بزرگ می شود و اندام چشایی او نیز در حال رشد است. دستگاه تنفسی تکامل خود را آغز کرده، درخت تنفسی شاخه شاخه می شود و سلولهایی در ریه سورفاکتانت تولید می کنند، ماده ای که موجب می شود کیسه های هوایی نوزاد بعد از تولد و هنگام تنفس به راحتی بزرگ و پر از هوا شوند.

شما چگونه تغییر می کنید؟

قسمت بالایی رحم شما اکنون چند سانتی متر بالاتر از ناف قرار گرفته است، یعنی اندازه آن در حدود یک توپ فوتبال است. شما ممکن است به دلیل کشیده شدن پوست شکم و پستانهایتان گاهی اوقات احساس خارش کنید. اگر پوست شما خشک است مرطوب نگه داشتن آن می تواند در رفع این عارضه به شما کمک کند. همچنین ممکن است حساسیت چشمان شما نسبت به نور افزایش یافته باشد یا احساس خشکی چشم و یا اینکه چیزی وارد چشم شده است داشته باشید. این عارضه در دوران حاملگی طبیعی است و به عنوان «چشمان خشک» شناخته می شود. برای بهبود وضعیت خود می توانید از قطره اشک مصنوعی استفاده کرده و چشمان خود را مرطوب کنید.
برای اکثر خانمهای حامله بین هفته های بیست و چهارم تا بیست و هشتم یک بار تست غربالگری گلوکز (GCT) انجام می شود. این آزمایش مشخص می کند که آیا دچار دیابت دوران حاملگی شده اید یا خیر. در دیابت بارداری میزان قند خون در دوران حاملگی افزایش می یابد. در صورتی که این عارضه درمان نشود احتمال سخت شدن زایمان طبیعی یا لزوم سزارین برای شما افزایش می یابد زیرا در این حالت کودک شما چاق می شود و این چاقی در اندامهای فوقانی بدن او نمایانتر خواهد بود. همچنین احتمال ابتلای کودک شما به مشکلاتی همچون سطح پایین قند خون در هنگام تولد افزایش می یابد. در صورتی که نتیجه آزمایش قند خون شما مثبت باشد بدان معنی نیست که شما به دیابت دوران حاملگی دچار شده اید، بلکه بایستی تست تحمل گلوکز (GTT) بدهید تا معلوم شود که آیا مشکلی دارید یا خیر.
همچنین آگاهی از نشانه های زایمان زودرس می تواند برای شما مفید باشد. در صورت مشاهده افزایش ترشحات واژن که آبکی، لزج، صورتی یا خونی باشند به سرعت با ماما یا پزشک خود تماس بگیرید. همچنین در صورت مشاهده خونریزی از واژن یا لکه بینی، درد شکم یا گرفتگی و انقباضات عضلانی مشابه با دوران قاعدگی که بیشتر از 4 بار انقباض عضلانی در ساعت باشد، افزایش فشار در ناحیه لگن یا کمردردی که قبلا نداشته اید، بلافاصله با پزشک یا مامای خود تماس بگیرید.

فعالیت های این هفته

خانه خود را برای ورود نوزاد آماده کنید: با همسر خود بنشینید و آنچه را که می خواهید قبل از آمدن نوزادتان در خانه تغییر وضعیت دهید یا جمع کنید، سر و سامان دهید. آنگاه لیست را به همسرتان بدهید خودتان یک گوشه بنشینید و بگذارید تا او وسایل را بچیند. شما با تحمل دوران حاملگی به اندازه کافی زحمت کشیده و می کشید! بهتر است برای ایمنی بیشتر به این نکات هم توجه کنید:
- یک کپسول اطفاء حریق فراهم کنید یا اگر سیستم هشدار دهنده دود و آتش سوزی دارید، آنرا آزمایش کنید. اگر مسیر خروج اضطراری دارید، مسیر آنرا باز و پاکسازی کنید.
- مبلها یا سایر لوزم و اشیاء خراب و شکسته را دور بیندازید یا تعمیر کنید.
- اطاق نوزادتان را رنگ کنید پرده های جدید آویزان کنید یا یک دست مبل نو جفت و جور کنید!

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

اكنون طول بدن كودك شما بیشتر از 29.2 سانتی متر و وزن او بیش از 450 گرم است. پوست او قرمز و چروك خورده است. رگهای خونی در ریه او در حال رشد هستند تا او را برای تنفس آماده كنند. او عمل بلعیدن را انجام می دهد اما در اغلب كودكان اولین خروج مدفوع پس از تولد صورت می گیرد. صداهای بلند (از قبیل صدای پارس سگ یا جاروبرقی) در داخل رحم شنیده می شوند اما كودك شما را آزرده نمی كنند و حتی موجب آشنایی او با این صداها نیز می شوند به نحوی كه او پس از زایمان از این صداها نخواهد ترسید. در عین حال مراقب صداهای خیلی بلند كه حتی گوش شما را آزار می دهد باشید.

شما چگونه تغییر می کنید؟

اگر در سه ماهه اول دچار سردرد می شدید این سردردها احتمالا كمتر شده اند. در واقع برخی از خانمها در اوایل دوران حاملگی دچار سردرد می شوند كه علت آن می تواند تغییر میزان هورمونها در بدن، تغییرات سیستم گردش خون و یا گرفتگی سینوسها باشد.
شما ممكن است در دوران حاملگی ورمهای كوچكی را خصوصا در قسمت قوزك پا و پاها مشاهده كنید. این تورم به علت تغییر در تركیب شیمیایی خون (كه موجب ورود خون به بافتها می شود) و همچنین بزرگ شدن رحم (كه به سیاهرگهایی كه خون را از اندامهای تحتانی شما به سمت قلب می برند فشار وارد می كند و در نتیجه سرعت جریان خون در پاهای شما كاهش می یابد) رخ می دهد. این ورمها در پایان روز و همچنین در فصل تابستان شدیدتر هستند. بدن شما پس از زایمان میزان مایع اضافی را دفع می كند و به همین دلیل در چند روز اول پس از زایمان ممكن است دفعات بیشتری به توالت نیاز داشته باشید یا بیشتر عرق كنید. در همین حال هرگاه می توانید دراز بكشید و پاهای خود را بالاتر از سطح بدن خود قرار دهید، هنگام نشستن پاهای خود را به حالت كشیده قرار دهید، از نشستن بدون حركت به مدت طولانی خودداری كنید، یك تمرین ورزشی منظم داشته باشید تا سرعت جریان خون را در بدن خود افزایش دهید و جورابهای مخصوص حاملگی بپوشید. ممكن است وسوسه شوید كه مایعات كافی مصرف نكنید! اما شما باید مقادیر زیادی آب بنوشید و شاید جالب باشد اگر بدانید این كار به جلوگیری از تورم اعضای بدن شما كمك می كند. دقت كنید كه در صورت مشاهده ورمهای حاد یا ناگهانی در دستها یا صورت فورا با پزشك یا مامای خود تماس بگیرید زیرا این حالتها ممكن است نشانه یك وضعیت حاد و وخیم دوران بارداری به نام پره‌اكلامپسی یا مسمومیت حاملگی باشند.

فعالیت های این هفته

یك نامه برای كودك خود بنویسید: شما و نوزادتان از این یادگاری برای سالهای سال نگهداری خواهید كرد. به ندای قلبتان گوش دهید و الهام بگیرید. اگر برای آغاز نامه تان به كمك احتیاج دارید می توانید از این ایده ها كمك بگیرید:
- احساسات خود را برای كودكتان شرح دهید و بگویید از اینكه می دانید او در درون بدن شما رشد می كند چه احساسی دارید.
- روزی را تصور كنید كه وقت خود را با كودكتان سپری خواهید كرد. در آن روز چه می كنید؟
- امیدها، رویاها و آرزوهایتان را برای كودكتان بنویسید.
- مادر بودن برای شما چه معنایی دارد؟ تعریف شما از یك مادر خوب چیست؟
اگر با نوشتن راحت نیستید یا نامه نوشتن برایتان دلچسب نیست؛ صدایتان را ضبط كنید، نقاشی كنید یا از زمانهای مختلف حاملگی یادگاریهای جمع كرده و یك جا نگهداری كنید.

تا سالها قبل تعريف نوزاد موجودي دوست داشتني ولي ناتوان، مادون انساني، كودن و فاقد احساس بود و به همين ترتيب هم با آنها رفتار ميشد. طي 25 سال گذشته روانشناسان و جنين شناسان آمريكايي و ژاپني تحقيقاتي در زمينه جنين انجام داده اند كه نتايج آن حيرت آور است به طوري كه اين قرن، قرن نوزادان خوانده شده. اين مطالعات نحوه شكل گيري سيستم عصبي و مغز را از 2 هفتگي روشن ميكند.

جنين داراي سيستم عصبي فوق العاده پيچيده اي است كه تا 3 سالگي در حال ضبط كليه حركات اصوات تصاوير مزه ها و بو هاست.يك جنين در هفت ماهگي بيشترين سلولهاي مغزي را دارد از ماه هشتم  اين سلولها شروع  به از بين رفتن می کنند.

حالا بحث بر سر اين هست كه آیا ما ميتونيم اين روند را كند كنيم ؟ پاسخ مثبت است، با تحريك قسمتهاي مختلف مغز جنين و نوزاد كه هر كدام راهكارهاي مختلفي دارد. اين تحريك باعث ميشود كه ارتباطات بين سلولهاي عصبي بر قرار شده و وقتي اين اتفاق افتاد سلولهايي كه فعال شده اند ديگر از بين نميروند. يعنی مغز اين قانون را دارد كه هر سلولي بلا استفاده ای حذف شود. حال هر چه تعداد سلول هايي كه زنده اند و تعداد اتصالات آنها با هم بيشتر باشد كودك هوش و يادگيري بالا تري خواهد داشت.

شروع كارهايي كه باعث تحريك سلول هاي مغزي ميشود تقريباازماه پنجم است چون معتقدند كه از حدود هفته 18 جنين مي تواند صدا را بشنود. صدايي كه جنين ميشنود صداي قلب مادر است اگر ما بتونيم يك صدايي با تم قلب مادر ولي با ريتم متفاوت ايجاد كنيم اين تفاوت توجه نوزاد را جلب مي كند.

مغز نوزاد داراي قسمتهاي مختلفي است كه هر كدام با فعاليت خاصي ارتباط دارد ،مثلا بخش درك موسيقي با بخش درك متن يا آوا در دو قسمت مختلف هستند يا بخش ديداري و چشايي. پس  بايستي با تمرين هاي مختلف و متناسب هر بخش را تحريك كرد تا سلول هاي مغز در همان بخش بيشتر وبا اتصالات بيشتري شكل يابند.

كلا اعتقاد بر اين است كه چهار راه براي جلوگيري از بين رفتن سلول هاي مغزي جنين وجود دارد :
1:ايجاد محرك محيطي(اهميت صدا و لمس) مانند:موسيقي، صدا (شامل حرف زدن با جنين) ، لمس (شامل استفاده از حركات ريتميك وضربه زدن) و نور (يك چراغ قوه را 3-4 بار روشن و خاموش كنيد )

2:رژيم غذايي شامل: اسيد هاي چرب ضروري كه20 درصد مغز را مي سازد ميوه هاي تازه و سبزيجات  و غذاهاي سرشار از كلسيم

3-آرامش مادر شامل:ورزش هاي ملايم مثل يوگا( كه باعث گردش مواد غذايي وحركات بدن موجب تحريك سلول هاي مغزي جنين مي شود علاوه بر آن به دليل هماهنگي كودك با بدن مادر از هفته 3 به بعد كودك هم به نوعي يوگا ميكند) ، نداشتن استرس ، استراحت کافی و...

4-اجتناب از آلودگي مانند: دوری از سیگار(سيگار با پایین آوردن اكسيژن ،IQ را حدود 10-15 درصد کاهش ميدهد )، محيط هاي آلوده شيميايي و...


دكتر رنه دكار از دانشگاه هاروارد كاليفرنيا از سال 1979 روي 3000 كودك در داخل رحم كار كرده و آنها را بعد از به دنيا آمدن زير نظر داشته است .او به چهار نتيجه زير در مورد كودكاني كه در رحم روي آنها كار شده رسيده:
1. زمان بندي: زمان حساس از 5 ماهگي شروع و تا 2 سالگي ادامه مي يابد، در صورتيكه اين زمان از دست رود ديگر قابل جبران نيست مثلا كودك در زمان تولد چشمهايش را باز ميكند و تصاوير و نور باعث ميشود قسمت خاص ديدن تصاوير در مغز فعال شود اگر يك هفته بعد از تولد چشم كودك را ببنديم و هيچ نوري به آن نرسد هيچ ييامي از چشم به مغز مخابره نميشود و كودك تا ابد كور خواهد بود !!! اين كوري نه به خاطر ضعف يا مشكل چشم بلكه به خاطر از بين رفتن سلول هاي نرون و مغز در قسمت بينايي است.

حال چيزهايي مثل درك موسيقي /ادبيات /سخنراني /رياضي/زبان دوم و...... هم همين حالت را دارد اگر زمان آن از دست برود ديگر قابل جبران نيست.

2.جهت گيري:كودكاني كه آموزش هاي جنيني گرفته اند بهتر با جهان خارج ارتباط برقرار ميكنند.

3.تحرك:كودكان آموزش ديده كنترل بيشتري روي حركات خود دارند.

4.احساسات:كودكان آموزش ديده آرامتر، هوشيارتر و شادتر ديده شده اند.

كمتر از دو هفته بعد از تشكيل نطفه آن بخش از سيستم عصبي جنين كه مربوط به قوه جاذبه و تعادل در فضا است يعني سيستم گوش داخلي شكل ميگيرد. همين سيستم هماهنگي بين حركات مادر و جنين را ايجاد ميكند. اگر مادر برقصد جنين نیز تغيير وضعيت -سرعت و جهت حركت مادررا احساس ميكند و ميكوشد كه با آن موازنه ايجاد كند. اگر شما برقصيد جنين شما خواه يا ناخواه ناگزير به رقص است .به همين دليل يوگا يكي از راههاي خوب براي تحريك سيستم عصبي كودك است.

   برنامه ريزي جنين براي موازنه با شما فعاليت مغز او را افزايش ميدهد و مغز پيچيده تري براي او ايجاد ميكند . البته تعداد و زمان اين حركات بايد حساب شده باشد چون جنین زود خسته شده و بايد استراحت كند.

مغر انسان از دو قسمت چپ و راست تشكيل شده است :
سمت راست =خودآگاه
سمت چپ = نا خودآگاه

اعمال نا خودآگاه ، مثلا ما فارسي حرف ميزنيم و حتي خواب فارسي ميبينيم ولي به قواعد دستور زبان يا كاربرد كلمات فكر نميكنيم اين يعني در ناخود آگاه ضبط شده است يا مثلا رانندگي در ابتدا خود آگاه است و سمت راست مغز را درگير ميكند ولي بعد از مدتي به سمت چپ مغز منتقل ميشود و ما بدون اينكه فكر كنيم رانندگي ميكنيم و ممكن است در حين رانندگي چند كار ديگر هم انجام دهيم.
حالا نكته جالب اين است كه از 3 سالگي سمت راست مغز جلوي سمت چپ قرار ميگيرد و هر چيزي بايد اول در سمت راست شكل گيرد بعددر صورت تكرار زياد به سمت چپ منتقل شود (مثل ياد گيري زبان دوم از دبستان به بعد) .

ولي از 5 ماهگي جنين درون رحم تا 3 سالگي سمت راست مغز خيلي فعال نيست و هر چيزي كه كودك ميبيند و ميشنود در سمت چپ مغز ضبط ميشود و بعدا ناخودآگاه انسان را ميسازد كه تا آخر عمر همراه اوست و ديگر به سختي قابل تغيير است و بسياري از اعمال انسان را اين ناخودآگاه شكل ميدهد.

تلاش والدين بايد اين باشد كه ناخودآگاه را پر از خاطرات شيرين و آموزشی كنند. كودكان در اين سن ميتوانند زبان دوم بياموزند، خواندن از روي متن را بياموزند، حتي رياضيات را در حد چهار عمل اصلي بياموزند.

مفاهيمي كه ميتوان در دوران جنيني به كودك آموخت:
1.لمسي: نوازش -ماليدن
2.حركتي:جنبيدن-برخاستن
3.صوتي:موسيقي-سروصدا-آواز
4.عملكرد بدن:سرفه-سكسكه
5.تصويري:تاريكي-روشني
6.دمايي:سرما-گرما
7.حركات جنين:لگد زدن
آموختن هر كدام از اين مفاهيم زمان و تمرين خاصي دارد.
آموختن اين مفاهيم به جنين كمك ميكند كه قبل از تولد درك صحيح تري از محيط بعدي خود و جهان داشته باشد و اين موضوع را كه غير از رحم فضاي ديگري در جهان وجود دارد را درك كند.

جنین در هفته 12 شروع به بلعيدن ميكند.آنها 25 هفته قبل از تولد حش چشايي را درك ميكنند و در خلال اين مدت عمدتا مايع آمنوتيك اطرافشان را مي چشند. اين مايع تركيبي از مواد مختلف است كه ذايقه كودك را به كار واميدارد .جنين در سه ماهه سوم هر ساعت 15 تا 40 ميلي ليتر از مايع آمنيوتيك را مي نوشد اگر بلع به طور طبيعي انجام شود جنين درشت و اگر كم باشد جنين ريز ميشود .
اگر مايع تلخي به مايع امونيوتيك تزريق كنيم جنين دست از خوردن ميكشد و اگر چيز شيريني تزريق كنيم ميزان بلع بعضي جنين ها تا 2 برابر ميشود.الكل و نيكوتين عمل بلع را متوقف ميكند.

چند نتيجه
1. ميتوان با خوردن مزه هاي مختلف در دوران بارداري كوذك را با آن مزه ها آشنا كرد و بخش هايي از مغز جنين را تحريك كرد. ديده شده كه جنین با خوردن شيريني توسط مادر به حركت در آمده است.

2.خوردن زياده از حد مواد شيرين در دوران بارداري، شيريني دوستي را در نوزاد و بعد ها فرد افزايش ميدهد كه ميتواند باعث چاقي و بيماري باشد پس در خوردن شيريني در دوران بارداري زياده روي نكنيد ولي هر از گاهي مزه آنرا به جنين بچشانيد .

3.فاصله بين خوردن يك مزه يا غذا تا رفتن آن به خون و بعد به مايع آمينوتيك بين 15-30 دقيقه است پس فاصله گذاري بين مزه ها را رعايت كنيد.

4.در مايع آمينوتيك جنين شما ادرار جنين هم وجود دارد (اوره و اسيد اوريك) پس لطفا با خوردن آب زياد به رقيق شدن مايع و دفع سريعتر ادرار و چرخش بهتر مواد در مايع آمنوتيك كمك كنيد .

5.جنين شما از هفته 15 انگشت خود را می مکد كه اين به تقويت حس چشايي كمك ميكند .

6. جنین به ترتيب این مزه ها را ترجیح ميدهد:شيرين -شور-تلخ -ترش .اما ميزان تاثير گذاري و تحريك مزه هاي تلخ و ترش بيشتراست.

شنوايي پيوند صوتي ميان شما و نوزادتان و پلي براي ياد گيري و ايجاد ارتباط با دنياي خارج است.  بررسي و بازيابي اصوات، به حرف آمدن و تسلط بر ادبيات و گستردگي دايره لغات را ايجاد ميكند .شنوايي پيش از تولد به منزله خط تلفني است كه مكالمات خوانوادگي را ممكن ميسازد .

در هنگام تولد شنوايي كامل ترين حس جنين است و سلول هاي شنوایي كاملا شكل گرفته اند . جنين از 18 هفتگي ميشنود،در 28 هفتگي نسبت به صدا واكنش و حتي عكس العمل عضلاني نشان ميدهد. يكي از اولين علايم شنوايي در جريان پخش موسيقي براي جنين هاي 4 تا 5 ماهه در زايشگاه مادران لندن به اثبات رسيد.موسيقي بتهوون -برامس- راك تند آنها را بيقرار ميكرد و موسيقي ويوالدي و موتزارت به آنها آرامش ميداد.

جنين ها به ما ميگويند كه از صداهاي خيلي بلند خوششان نميآيد ولي نه آنكه خواستار سكوت باشند.
در گريه نگاري از نوزادان دكتر هنري ترابي در استكهلم كشف كرد كه نوازادان در نوع گريه خود داراي لهجه هستند كه آنرا از گويش مادر در هنگام حاملگي مي آموزند.

در دوران حاملگي جنين براي شنيدن صداي مادر مجهز تر است چون صداي مادران ريز تر است و صداي پدران بم تر .بخش هاي مربوط به شنيدن صداهايي با فركانس بالاتر تا پيش از تولد كاملا رشد كرده اند ولي بخشهاي شنيدن صداهاي بم تا قبل از سن بلوغ به درستي تنظيم نميشوند.

جنين به دو وسيله ميشنود
1.رساناي هوايي (صوت از خارج وارد بدن شود و شنيده شود)
2.رساناي استخواني ( لرزه هاي صوت از طريق حلق و ناي از طريق اعضاي داخلي به جنين ميرسد و رحم اتاقك صدا تبديل ميشود.
جنين بيشتر از طريق رساناي استخواني ميشنود پس هر چه مادر ميگويد براي جنين مفهوم تر است .

پدر هاي عزيز براي صحبت كردن با جنین بايد دهان را در نزديكي شكم مادر قرار دهند و شمرده و زير صحبت كنند. اگر صداي شما خيلي زير -خشمگين -اضطراب آور باشد ممكن است كودك ياد بگيرد از آن بترسد يا آنرا تكرار كند. ليكن بيشترين صدايي كه جنين شما ميشنود صداي قلب شماست.شما با آرامش خود صدايي ملايم را براي او ايجاد ميكنيد ولي اگر دايما مضطرب باشيد كودك از طريق صداي قلب و هماهنگي با ترشح آدرنالين در خون شما دايما مضطرب است .جنين از صداهاي ناگهاني مثل خوردن در به هم و .... به شدت ميترسد .

از هفته 18 به بعد با همسرتان دعوا نكنيد چون جنین ميشنود و تحقيقات نشان داده ضربان قلب جنین در هنگام دعواي پدر و مادر تا 2 برابر شده، حتي گزارش سقط جنين پس از دعواي سخت هم شده است.


پروفسور سلك آزمايش معروفي را به صورت پخش صداي ضربان قلب در شيرخوارگاه يك بيمارستان ترتيب داد.
او مقدار غذاي مصرفي و ميزان اضافه وزن كودكان را تحت نظر گرفت.براي يك گروه از نوزادان صداي ضربان قلب با صداي طبيعي 72 ضربه در دقيقه پخش ميشد .او واكنش هاي قابل سمع آنها را با ميكروفن ضبط ميكرد .
وي نتيجه را با عملكرد گروه مشابه كه ضربان قلب را نشنيده بودند مقايسه كرد .70 درصد نوزاداني كه ضربان قلب را شنيده بودند با مصرف غذاي يكسان وزن بيشتري پيدا كرده بودند .آنها همچنين بهتر به خواب ميرفتند و كمتر گريه ميكردند. همه اين اتفاقات به خاطر اين بود كه آنها در دوران جنيني به صداي قلب مادر عادت كرده بودند و اين صدا در صورت آرامش مادر برايشان آرامبخش بود.
در آزمايشي ديگر سالك مدتي صدايي با ضربان 128 ضربه در دقيقه پخش كرد .نوزادان نتوانستند تحمل كنند آنها به قدري ناراحت شدند كه ناگزير آزمايش متوقف شد.

بويايي در انسان مانند شنوايي و بينايي قوي نيست ولي در نوزادان ديده شده كه  به سرعت بوي مادر را شناسايي ميكنند و اين اطلاعات مانند حلقه رابط ميان مادر و كودك عمل ميكند. آزمايشات در اولين روزهاي بعد از تولد نشان ميدهد كه اگر دستمال استفاده شده و استفاده نشده مخصوص پستان مادر را در دو طرف سر نوزاد قرار دهند نوزاد غالبا به سمت دستمال استفاده شده ميچرخد.

اگر از سينه خود به نوزاد شير ميدهيد او به سرعت بوي خاص زير بغل شما را تشخيص ميدهد .آزمايش ها از نوزادان دو هفته اي كه از شير مادر تغذيه ميكردند و آنهايي كه از شير خشك تغذيه ميكردند نشان داد نوزاداني كه از شير خشك تغذيه ميكنند نميتوانستند بوي مادر را تشخيص دهند.
توصيه اين است كه در ابتداي تولد نوزاد تا زماني كه او را شير ميدهيد از عطر و مخصوصا اسپري زير بغل خيلي كم استفاده كنيد،  بگذاريد كودك شما به بوي طبيعي شما خو بگيرد .ممكن است تغيرات بو اين حس را در كودك ايجاد كند كه با افراد مختلفي ارتباط دارد و پيوند عاطفي ميان كودك و مادر كمرنگ شود.

در رابطه با ارتباط مادر با جنين يكى از هيجان انگيزترين كشفيات مادران باردار، شروع ارتباط نوزادانشان با موسيقى قبل از تولد آنهاست. به طورى كه امروزه محققين به خوبى مى دانند جنين هاى چهارماهه نسبت به موسيقى واكنش نشان مى دهند و با آن در داخل رحم آرام مى شوند. بنابر اظهارات دكتر ابراهيم پور مطالعه نوزادان در يك «مركز مراقبت ويژه نوزادان» نشان داده است موسيقى موجب كاهش ضربان قلب، افزايش اشباع اكسيژن خون و كاهش استرس نوزاد مى شود و حتى موسيقى موجب ترخيص زودتر (بهبودى سريع تر) آنها از بخش مى شود.
وى مى گويد: «نوزاد دوماهه قادر به درك اوج، بلندى و همچنين محتوى ملوديك صداها است، نوزاد چهارماهه ساختار ريتميك موسيقى و نوزاد ? ماهه تغييرات ملودى را درك و واكنش نشان مى دهد.»
اين روانپزشك در ادامه افزود: «درحال حاضر توافق قوى وجوددارد كه موسيقى به رشد و تكامل مغز كمك مى كند، در رشد و توسعه زبان مؤثر است، يادگيرى مهارتهاى خواندن را تسهيل مى كند، ابزارهاى ذهنى را براى حل مسائل تقويت مى كند، مهارتهاى رفتارى و شناختى را افزايش مى دهد و اعتمادبه نفس را تقويت مى كند.»

به طور كلى نظريه موجود اين است كه قرارگرفتن كودكان درمعرض موسيقى هاى كلاسيك در دوران جنينى، بعد از تولد، در دوران رشد و حتى دوران دبيرستان موجب مى شود كه كودكان باهوش تر و زيرك تر باشند. به طورى كه در حال حاضر شواهد و دلايل زيادى از اين نظريه حمايت مى كنند.
دكتر ابراهيم پور ضمن تأكيد بر اهميت قرارگرفتن كودكان درمعرض موسيقى هاى كلاسيك گفت: «به مادران توصيه مى شود در دوران باردارى بويژه از ماه چهارم به موسيقى گوش دهند و موسيقى هايى را انتخاب كنند كه موجب آرامش و راحتى درخود آنها شود. اين عمل موجب كاهش استرس مادر و جنين مى شود.»

نقش پدر:
در رابطه با نقش پدر در زندگى جنينى و بعدها پس از تولد فرزند، دكتر زمانى به نظريه بسيارى از روانشناسان اشاره كرد و گفت: «دراكثر جوامع مادر تأثير بيشترى بر شكل گيرى شخصيت بچه دارد تا بدانجا كه حتى بسيارى از روانشناسان معتقد هستند پدر نقش پررنگى در زندگى بشر ندارد.»
درواقع صداى قلب مادر مداوماً درگوش جنين طنين انداز است، ارتعاش صحبت ها و حرفهاى مادر ازطريق قفسه سينه به جنين منتقل شده و همچنين وجود ارتباط هاى بيوشيميايى بين مادر و جنين نشان دهنده اين مفهوم هستند كه جنين ارتباط قوى تر با مادر نسبت به پدر دارد.

ارتباط كلامى مادر با جنين و وابستگى آن به هوش:
در پاسخ به اين سؤال كه مطالعه مادر در دوران باردارى و يا صحبت هاى علمى در اين دوران و حتى ذكر آيه هاى قرآنى و... آيا منجر به افزايش هوش در كودك مى شود يا نه، مشاور خانواده معتقد است مسأله هوش بيشتر جنبه ژنتيكى و گاهى محيطى دارد، مطالعه قرآن و صحبت هاى علمى، گوش دادن به موسيقى هاى خاص و... به مدت طولانى در باردارى، در ناخودآگاه جنين نقش بسته و بعدها در بزرگسالى فرد، تمايل بيشترى به اين موارد پيداكند.

فقط با چند دستور ساده ، ضريب هوشي (IQ) كودك خود را 22 درجه افزايش دهيد و يا مواظب باشيد ضريب هوشي كودك شما 22 درجه كاهش پيدا نكند . شما فقط تا سن 2 سالگي كودك فرصت اين كار را داريد، بنابراين هر روز از دو سال اول زندگي، يك روز طلايي براي كودك شما محسوب مي شود . در اين دوره وظيفه سنگيني بر دوش پدر و مادر مي باشد كه علاوه بر تأثير بر ضريب هوشي كودك، سلامتي جسمي و روحي او را هم در همين دو سال شكل دهند.

بر اساس تحقيقات جديدي كه صورت گرفته، ضريب هوشي كودك از زمان بارداري مادر تا سن 2 يا حداكثر 3 سالگي شكل مي گيرد و در اين ميان تغذيه صحيح مادر قبل از بارداري و در طي آن، تغذيه كودك با شير مادر و تغذيه صحيح كودك تا سن دو سالگي به ترتيب زير در ضريب هوشي او مؤثر مي باشد:

1- كمبود آهن 9 درجه ضريب هوشي را كاهش مي دهد.

2- محروميت از شير مادر 8 درجه ضريب هوشي را كاهش مي دهد.

3- تولد با وزن كم 5 درجه ضريب هوشي را كاهش مي دهد.

همه موارد بالا تلفيقي است از تغذيه صحيح مادر و كودك . اگر مادر در دوران بارداري تغذيه كافي و مناسبي نداشته باشد، منجر به تولد كودك با وزن كم خواهد شد.

ضريب هوشي كودك از زمان بارداري مادر تا سن 2 يا حداكثر 3 سالگي شكل مي گيرد.
در جهان 2 ميليارد نفر از كمبود آهن رنج مي برند. پس لازم است مادران قبل از حاملگي و نيز حين حاملگي با انجام آزمايش لازم از ميزان آهن خود مطلع باشند و در صورت نياز قبل از حاملگي، فقر آهن خود را درمان نمايند.

در قدم بعدي بايد توجه شود كه كودك با شروع تغذيه تكميلي ، آهن كمكي دريافت كنند و چون معمولاً شربت ها و قطره هاي آهن موجود كمي بد مزه مي باشند، مادران به شربت هاي تجارتي مختلفي روي مي آورند، ولي غافل از اين كه هيچكدام از اين شربت هاي خوشمزه معمولاً نياز كودكشان را تأمين نمي كند. به نمونه هاي زير توجه فرماييد:

نياز روزانه كودك 400 واحد ويتامين D و 1500 واحد ويتامينA و 10 ميلي گرم آهن مي باشد. در صورتي كه :

1- شربت سانستول كه به صورت فراوان استفاده مي شود، فقط 100واحد ويتامين D و 1500 واحد ويتامين A داشته و هيچ گونه آهن قابل جذبي ندارد. پس واضح است كه به هيچ عنوان نياز فرزند شما را تأمين نمي كند، ولي شما مي توانيد با اضافه كردن 300 واحد ويتامين Dو 10 ميلي گرم آهن به آن از اين شربت به عنوان يك داروي با مزه خوب استفاده نماييد.

2- شربت فرو گلوبولين :كه معمولاً به جاي آهن استفاده مي شود. در5 سي سي از اين شربت، فقط 5 ميلي گرم آهن آن هم از نوع نامعلوم (قابل جذب يا غير قابل جذب) وجود دارد .

3- قطره MIM : فقط 200واحد ويتامين D داشته و 1000واحد ويتامين A(بيشتر از نياز ) و فقط 2 ميلي گرم آهن دارد (نياز كودك 10 ميلي گرم مي باشد).

و بقيه موارد كه گفته نمي شود. ولي قابل ذكر است كه بنده از اساتيد خود كه سابقه بيش از 50 سال طبابت دارند به عرض مي رسانم كه تا به حال هيچ دارويي ساخته نشده كه هم خوشمزه باشد و هم نيازهاي كودك را تأمين كند. پس مادران عزيز سعي كنند با هر ترفندي كه شده قطره آهن يا شربت آهن كودك را (حتي شده به زور) به كودك بخورانند و توجه كنند كه كاهش يا افزايش 9 درجه ضريب هوشي مي تواند زندگي كودك شما را متحول كند.

تغذيه صحيح مادر قبل از بارداري و در طي آن، تغذيه كودك با شير مادر و تغذيه صحيح كودك تا سن دو سالگي در ضريب هوشي او مؤثر مي باشند.
دادن شير مادر هم همانطور كه ديديد 8 درجه در ضريب هوشي مؤثر مي باشد. مادران بايد مواظب باشند به آساني و به دلايل عجيب و غريب كودك خود را از شير مادر و 8 درجه ضريب هوشي بي بهره نگذارند .

حتي ديده شده نوزاداني كه شير خشك مي خورند، در صورتي كه شير خشك را از دست مادر خود بخورند، ضريب هوشي بهتري نسبت به كودكاني دارند كه شيرشان را از دست افراد ديگري خورده اند .

حال دسته بندي افراد را بر اساس ضريب هوشي آنها برايتان مي گويم:

ضريب هوشي زير 75 ، معمولاً افراد كودن يا عقب مانده

ضريب هوشي بين 75 تا 90 ، افراد كند آموز

ضريب هوشي بين 90 تا 110 ، افراد معمولي

ضريب هوشي بين 110 تا 125 ،افراد باهوش

ضريب هوشي بين 125 تا 135 ،افراد تيزهوش و

ضريب هوشي بالاي 135 هم افراد نابغه مي باشند.

حالا محاسبه كنيد كه 22 درجه ضريب هوشي مذكور در بالا، چطور مي تواند يك فرد معمولي را تبديل به يك فرد تيز هوش كند.

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

اكنون كودك درون رحم شما مثل يك نوزاد ولي كمي كوچكتر است. او 27.7 سانتي متر طول و حدود 450 گرم وزن دارد. پوست او تا زماني كه به اندازه كافي وزن اضافه كند چروكيده به نظر مي آيد؛ و موهاي نرمي بنام لانوگو كه سر و بدن او را پوشانده ، قابل ديدن است. لبهاي او مشخص تر شده و دندانهاي او به شكل ريشه هايي در درون لثه اش ظاهر شده اند. هرچند چشمهايش رشد كرده اند اما عنبيه (بخش رنگي چشم) هنوز رنگدانه ندارد و رنگي نشده است. ابروها و پلكهاي چشمان او در محل خود قرار گرفته اند و لوزالمعده او (كه براي توليد هورمونها بخصوص انسولين ضروري مي باشد) به سرعت در حال رشد است.

شما چگونه تغییر می کنید؟

با بزرگ شدن شكم شما براي فراهم كردن فضاي لازم براي كودك در حال رشد ممكن است نشانه هاي كشيدگي را بر روي پوست خود مشاهده كنيد. بعضي از خانمهاي حامله دچار اين عارضه نمي شوند، اما تقريبا بر روي پوست نيمي از آنها آثار اين كشيدگي ظاهر مي شود. اين خطوط باريك كه از بافتهاي جديد از جنس پوست هستند، علاوه بر باز شدن پوست بعلت تغييرات هورموني در دوران بارداري ايجاد مي شوند و به رنگ صورتي تا قهوه اي پررنگ (بسته به رنگ پوست شما) هستند و ممكن است ضخامت آنها با افزايش سن حاملگي بيشتر شود. آنها نه تنها بر روي شكم بلكه احتمالا بر روي باسن، رانها و پستانها نيز ظاهر مي شوند. اثرات ثابت شده اي از اينكه محلولهاي طبي و لوسيونها از بروز اين خطوط رنگي جلوگيري كنند يا آنها را از بين ببرند، وجود ندارد. اما مي توانند خارش احتمالي ناشي از كشيدگي پوست را كاهش دهند. همچنين ممكن است ناف تورفته و زيباي شما تغيير شكل دهد، احتمالا سطح ناف شما ابتدا صاف شده و حتي به زودي بيرون مي زند؛ اما نگران نباشيد، به احتمال زياد بعد از زايمان به حالت طبيعي خود باز مي گردد.
يك تغيير ديگر كه ممكن است در دوران حاملگي در سطح پوست شما رخ دهد ظاهر شدن خالهاي نسبتا بزرگ است. در اين حالت قسمت كوچكي از پوست برآمده و سرخ مي شود و رگهاي خوني و همين طور زائده هاي متعددي ايجاد مي كند. اين عارضه در صورت، گردن، قسمت بالايي سينه و سينه ها ظاهر مي شود و علت آن نيز ميزان بالاي هورمون استروژن در دوران حاملگي است؛ معمولا پس از زايمان پوست به حالت طبيعي باز مي گردد.

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

وزن كودك شما حدود 340 گرم و اندازه او تقريبا 26.6 سانتي متر است. ابروها و پلكهاي او كامل شده اند. و مسلما شما حركتهاي او را احساس مي كنيد. كودك شما به برنامه روزانه و كارهايي كه ممكن است داشته باشيد توجه نمي كند؛ پس اگر هنگامي كه در شب آماده خوابيدن مي شويد او تكان خوردن را آغاز كرد، تعجب نكنيد. اگر شما يك دختر در شكم خود داشته باشيد واژن او كاملا شكل گرفته است هرچند رشد اين اندام تا زمان تولد او ادامه خواهد يافت.

شما چگونه تغییر می کنید؟

احتمالا شما اين روزها كاملا احساس آرامش مي كنيد. شكم شما هنوز خيلي بزرگ نشده است و بخش عمده دردها و عوارض اوليه حاملگي از بين رفته اند. هر وقت كه مي توانيد يكجا بنشينيد، لم دهيد و لذت ببريد. در سه ماهه سوم حاملگي به خاطر اينكه رشد كودك شما تقريبا كامل مي شود دردهاي خفيفي خواهيد داشت. البته اين بدان معنا نيست كه شما در اين دوران هيچگونه مشكل جزئي نخواهيد داشت. مثلا به دليل افزايش توليد چربي در بدن شما، ممكن است آكنه يا جوش بر روي پوست شما ظاهر شود. در اين صورت روزي دو مرتبه پوست خود را با آب و صابون ملايم بشوييد، اما دقت كنيد كه بدون تجويز پزشك از هيچگونه داروي خوراكي يا پمادهاي موضعي استفاده نكنيد.
اكنون شما مستعد ابتلا به واريس هستيد؛ خصوصا اگر مادر شما هم به اين عارضه مبتلا باشد. اين عارضه به اين علت ايجاد مي شود كه حاملگي فشار بيشتري بر سياهرگهاي پاهاي شما وارد مي كند؛ حجم خون در بدن شما افزايش يافته و رحم شما فشار بيشتري بر سياهرگ بزرگ تحتاني (كه خون را از اندامهاي پائيني بدن شما به قلب باز مي گرداند) وارد مي كند. از سوي ديگر افزايش هورمون پروژسترون موجب مي شود كه ديواره سياهرگهاي شما شل شوند؛ لذا با رشد جنين و رحم، سياهرگها بزرگ و بزرگتر مي شوند. مشكل سياهرگهاي واريسي در هر حاملگي شديدتر مي شود و هرچند احتمال ايجاد اين عارضه در سياهرگهاي پا بسيار بيشتر است اما ممكن است در قسمتهاي ديگر مانند فرج نيز ظاهر شوند. در صورتي كه پاهاي شما درد مي كنند هر روز صبح جورابهاي مخصوص حاملگي را بپوشيد. يك پياده روي سريع در طول روز نيز مي تواند با افزايش سرعت گردش خون به شما كمك كند. همچنين مي توانيد به پهلوي چپ دراز بكشيد و يك بالش زير پاهاي خود قرار دهيد تا پاها بالاتر از سطح زمين قرار گيرند.

در هفته بیستم بارداری به طور حتم مدتی است که حرکات جنین را احساس می کنی. جنین چند بار در روز حرکت می کند. آدم کوچکی که در درون تو زندگی می کند
در این تصویر سونوگرافی گویی جنین با مشت مادرش را بیدار می کند.طول جنین 27 سانتی متر است و وزن آن 500 گرم است...

جنین:
در این هفته جنین 20 هفته ای است. ابروها و موهای سر به طور واضح دیده می شوند و جنین بیشتر چشمهایش را حرکت می دهد. حرکت چشم جنین را می توان در سونوگرافی دید. موهای جنینی تمام بدن جنین را پوشانده است. اما از همه بیشتر در اطراف سر، گردن و صورت است. پاها به اندازه کافی بلند شده ، عظلات دست و پا قوی می شوند، و همچنین حرکات جنین نیز قویتر از قبل است. در این زمان غضروف اسکلتی رشد و نمو می کند و به استخوان تبدیل می شود. سیستم دفاعی بدن هنوز به طور کامل رشد پیدا نکرده است، اما از جنین در مقابل عفونتها دفاع میکند. در جنین پسر در این هفته بیضه ها پایین آمده و به داخل کیسه ی بیضه می افتند.

مادر:
حالا حرکات زیبای جنین چونان قدمهای نرم یک مولود الهی مژده رسیدن را به تو می دهد، آری انتظار به سر خواهد رسید!
به طور حتم مدتی است که حرکات جنین را احساس می کنی. جنین چند بار در روز حرکت می کند. آدم کوچکی که در درون تو زندگی می کند به طور مداوم علامت می دهد که وجود دارد. به طور حتم حرکات جنین از این به بعد بخشی از زندگی تو است. حس کردن حرکات جنین هم خوب است و هم بد، به این معنی که اگر تکان نخورد نگران می شوی که چرا ؟ و اگر هم مداوم حرکت کند ممکن است که خسته شوی و بخواهی که کمی آرام شود. این که مادر حرکات جنین را حس می کند به این بستگی دارد که جنین در چه موقعیتی قرار دارد و همچنین جفت در چه موقعیتی قرار دارد، لگدها ی جنین به چه سمتی است و به چه شدت قوی است. اگر صورت جنین به سمت کمر باشد و حرکت کند مادر نمی تواند حرکت جنین را به اندازه ی وقتی که صورت جنین به سمت شکم باشد و حرکت کند حس کند. اما باید به یاد داشته باشید که بچه ها متفاوت هستند و نمی توان این جنین را به طور نمونه به خواهر و یا برادرش یا با جنین یک مادر دیگر

کودک شما چگونه تغییر می کند؟
وزن كودك شما به 320 گرم رسیده است. طول بدن او نیز از فرق سر تا باسن برابر 16.5 سانتی متر و از فرق سر تا پاشنه پا به صورت كشیده و صاف حدود 25 سانتی متر است. (در بیست هفته اول طول بدن كودك را از سر تا باسن محاسبه می كنیم. بعد از آن طول بدن او را از سر تا نوك انگشتان پا محاسبه می كنیم. زیرا در بیست هفته اول پاهای كودك خمیده شده و در مقابل نیم تنه بالایی او قرار گرفته اند و به سختی می توان طول آنها را اندازه گرفت).
یك ماده چرب و سفید رنگ بنام ورنیكس تمام بدن كودك را می پوشاند تا از پوست او در مدت طولانی غوطه ور بودن در مایع آمنیوتیك محافظت كند. این پوشش نرم و لیز حركت كودك در مجرای زایمان را نیز آسان تر می كند.
عمل بلعیدن توسط كودك بیشتر انجام می شود كه یك تمرین خوب برای دستگاه گوارش او است. او مكونیوم نیز تولید می كند كه یك ماده چسبنده و سیاهرنگ است و مخلوطی از سلولهای مرده ترشحات دستگاه هاضمه و همچنین مایع آمنیوتیك بلعیده شده می باشد. این ماده در روده های او جمع می شود و در اولین مدفوع او پس از تولد از بدنش خارج می شود (البته بندرت برخی از كودكان این ماده را در رحم یا در طول زایمان دفع می كنند).

شما چگونه تغییر می کنید؟
 نیمی از راه گذشته است؛ تبریك! اكنون قسمت بالایی رحم در كنار ناف شما قرار دارد و احتمالا وزن شما حدود 4.5 كیلوگرم اضافه شده است. از این به بعد ممكن است هر هفته حدود نیم كیلوگرم وزن اضافه كنید. (اگر حاملگی را با لاغری و كسر وزن آغاز كرده اید شاید لازم باشید كه كمی بیشتر وزن اضافه كنید. اگر هم حاملگی را در حالتی كه اضافه وزن داشته اید آغاز كرده اید شاید كمی كمتر وزن اضافه كنید). اطمینان حاصل كنید كه آهن به میزان كافی مصرف می كنید، زیرا این ماده بطور عمده در تولید هموگلوبین نقش دارد (هموگلوبینها بخشی از گلبولهای قرمز خون هستند كه اكسیژن را در بدن شما جابجا می كنند). در دوران حاملگی بدن شما به مقدار بیشتری آهن نیاز دارد تا بتواند كودك در حال رشد شما، جفت و افزایش حجم خون خود شما را تامین كند. غذاهای سرشار از آهن كه می توانید مصرف كنید شامل گوشت قرمز، گوشت مرغ، گوشت ماهی، تخم مرغ، عدس و دیگر حبوبات، اسفناج و غلاتی كه با آهن غنی شده اند، هستند.

کودک شما چگونه تغییر می کند؟

اندازه كودك شما تقريبا 14 سانتي متر (تقريبا به اندازه يك سيب زميني بزرگ) و وزن او حدود 220 گرم است. او مشغول خم كردن دستها و پاهايش است و شما به تدريج اين حركات را بيشتر و بيشتر احساس خواهيد كرد. رگهاي خوني او را مي توان از زير پوست نازك و شفافش ديد و گوشهاي او اكنون در مكان نهايي خود قرار دارند و بخشهاي بيروني گوشهاي او نيز پيدا هستند. دور اعصاب او با ميلين (كه يك پوشش محافظ از جنس چربي است) در حال پوشيده شدن است و اين فرآيند تا يكسال پس از تولد او نيز ادامه خواهد يافت. اگر كودك شما دختر است رحم و لوله هاي فالوپ او شكل گرفته و در محل نهايي خود قرار دارند. اگر كودك شما پسر است اندامهاي جنسي او قابل مشاهده هستند هر چند ممكن است در سونوگرافي ديده نشوند.

شما چگونه تغییر می کنید؟

با افزايش اشتها و اندازه دور كمر، پوشيدن لباسهاي گشادتر و راحت تر براي شما ضروري بنظر مي رسد. به دنبال لباسهاي حاملگي كه مناسب شكم برآمده شما باشند بگرديد. لازم نيست هزينه زيادي براي اين كار بپردازيد. گاهي مي توانيد از دوستان و اقوام به امانت بگيريد يا لباسي را انتخاب كنيد كه تا آخر بارداري و حتي مدتي بعد از آن قابل استفاده باشد.
ممكن است شنيده باشيد كه در 6 ماه آخر حاملگي بهتر است به طرف چپ بخوابيد. علت آن اين است كه اگر به پشت بخوابيد رحم شما به استخوان لگني فشار مي آورد بويژه اين فشار به سياهرگ بزرگ تحتاني وارد مي شود كه مسووليت بازگرداندن خون از اندامهاي تحتاني شما به قلب را بر عهده دارد. اگر به طرف چپ بخوابيد اين فشار از بين مي رود. يك بالش بين پاها يا زير كفل يا پاي خود قرار دهيد تا راحت تر باشيد.
تغييرات بسياري زيادي در سيستم قلبي- عروقي شما در حال اتفاق افتادن است و در سه ماهه دوم احتمالا فشار خون شما كمتر از معمول خواهد بود. در صورتي كه در حالت خوابيده يا نشسته قرار داريد به سرعت بلند نشويد زيرا ممكن است دچار سرگيجه شويد.
در صورتي كه تا به حال آزمايش سونوگرافي انجام نداده ايد احتمالا اين آزمايش را در اين سه ماهه (معمولا بين هفته هاي شانزدهم تا بيستم) انجام خواهيد داد. اين آزمايش بدون درد به پزشك شما كمك خواهد كرد تا ببيند كه شما چند جنين در شكم خود داريد، وضعيت رشد كودك شما را ارزيابي كند، برخي عيوب مادرزادي احتمالي را چك كند، جفت و بند ناف را بررسي كند و اينكه آيا تاريخ تعيين شده براي تولد كودك شما دقيق است يا خير؟ ممكن است شما كودك خود را در صفحه مخصوص سونوگرافي در حال حركت يا مكيدن انگشت ببينيد. هنگامي كه براي آزمايش مي رويد همسر خود را هم ببريد و يك پرينت هم از عكس فرزند خود براي گذاشتن در اولين آلبوم عكس او بگيريد! مي توانيد قبلا بپرسيد كه آيا مي توانيد دوربين هم با خود ببريد يا خير و شايد بتوانيد با يك ضبط صوت مراحل سونوگرافي را ثبت كنيد.

فعالیت های این هفته

خيلي عالي خواهد بود اگر بتوانيد در يكي از كلاسهاي مربوط به آموزشهاي دوران بارداري و تمرينات زايمان ثبت نام كنيد؛ در ايران فعلا اين كلاسها بصورت منسجم و همگاني ارائه نمي شود، پس جستجوي خود را از همين حالا آغاز كنيد. ممكن است بيمارستان شما كلاسهايي را برگزار كند، يا مي توانيد به توصيه هاي پزشك يا ماماي خود و يا دوستانتان توجه كنيد. وقتي زمان زايمان فرا برسد خواهد ديد كه شركت در اين كلاسها ارزش صرف وقت و هزينه را داشته است